2. ULUSLARARASI TASAVVUF KONFERANSI                                       

Fütüvvet ve Kişilik Gelişimindeki Etkisi

12- 14 Temmuz 2019, Sarıkamış-Kars

ve hemen ardından

8. SUFİ YAZ KAMPI

Kalbin Fethi

15- 18 Temmuz 2019, Sarıkamış-Kars

 

Sizleri, Kars’ın o mistik ve tabiat harikası doğası içinde yer alan Sarıkamış Allahuekber dağlarında düzenlenen “Fütüvvet ve Kişilik Gelişimindeki Etkisi” konulu 2. Uluslararası Sufi Konferansı’na ve hemen ardından “Kalbin Fethi”  konulu 8. Sufi Kampı’na gönülden ve büyük bir coşkuyla davet ediyoruz.

Neden Kars ve Sarıkamış?

Çünkü Anadolu’nun mânevî Fatihi Seyyid E’bul Hasan Harakânî orada, Kars’tadır.  Büyük sûfî Harakânî Hazretleri,  Anadolu’yu irfanla, aşkla, insan sevgisiyle, fütüvvetle mayalamıştır.

"Ezel sırlarını, ne sen bilirsin ne ben.

Bu muamma sözü, ne sen okursun ne ben.

Perdenin gerisinde, ben ile seni bir konuşturan var.

Perde kalkarsa, ne sen kalırsın ne ben."

                                                                       Ebu’l Hasan Harakânî
 

Harakânî Hazretlerinin yanında, Kars ve Sarıkamış diğer nedenler…...

 

Kars’ın Tarihçesi

Doğu’nun kültür başkenti olan, eski ticaret yollarının kavşak noktası üzerinde yer alması dolayısıyla her dönem önemini koruyan Kars, Türkiye’nin Kafkaslara ve Orta Asya’ya açılan kapısı konumundadır.

İlk yerleşimin M.Ö. 13000 yıllarına uzandığı bölgede Kalkolitik, Eski Tunç Çağı, Erken Demir Çağ Kültürleri ile Urartu, İskit, Kimmer, Pers, Roma, Arsaklı, Sasani, Emevi Abbasi, Bizans, Bagratlı, Selçuklu, Saltuklu, Moğol, Gürcü, Karakoyunlu,  Akkoyunlu, Osmanlı, Rus ve Türk izlerini görmek mümkündür. Bu kadar kavmin geçtiği bugünkü Kars topraklarında başta Yerli, Kürt, Terekeme (Karakalpak) ve Azeri olmak üzere, az sayıda Malakan ve Dukhobar gibi topluluklar da yaşamaktadır. 11. Yüzyılda Kaşgarlı Mahmud eserlerinde, Kars adının “deve ve koyun yününden yapılan elbise” anlamına geldiğinden söz etmektedir. Kentin ismiyle ilgili diğer bir teori ise, MÖ 130-127 yıllarında Kafkaslardan gelerek Kars çevresine yerleşen ve bir Türk boyu olan Karsak’lardan geldiği yönündedir.

Kars 1064 yılında Selçuklu Türkleri tarafından fethedilerek Türk Şeddatlı Beyliğinin emrine verilmiştir. 1200 yılında Gürcü Atabeylerinin eline geçen bölge, 1239’da Moğollar tarafından tahrip edilmiştir. Moğollar Anadolu’dan çekilince, 1406’da Karakoyunluların, 1467’de Akkoyunluların eline geçmiştir. 1535 yılından itibaren Kars, Osmanlı İmparatorluğu’nun topraklarına katılmıştır. 1878-1918 yılları arasında 40 yıl Rus işgalinde kalmıştır. 30 Ekim 1920’de General Kazım Karabekir komutasındaki Türk Ordusu tarafından tekrar Türk topraklarına katılmıştır.

 

Kars’ta Öne Çıkanlar

Şehir Turu

Karsı keşfetmenin en güzel yolu sokak sokak gezmektir. Ancak yürüyerek o şehir hakkında merakınızı gidermek ve ayrıntıları gözlemleyerek bir iç zenginliğine ulaşmak mümkündür. Birbirini dik kesen sokaklarıyla ızgara planına sahip tarihi Kars kent merkezini içeren 11 kilometrelik uzun ve 7 kilometrelik kısa “Kent Turu” yürüyüş güzergâhlarında, tarihi mekânları ziyaret ederek Kars’ta yaşamış köklü uygarlıkların miras bıraktıkları tarihi ve kültürel değerleri incelerken, geçmişten günümüze derin bir yolculuğa çıkarsınız.

 

Ebu’l Hasan Harakani Türbesi ve Evliya Camii

Kars ili, Merkez Kaleçi Mahallesi’nde yer alan bugünkü Evliya Camii külliyesi içerisindeki Ebu’l Hasan Harakânî türbesi, şehit olduğu 1033 yılından 31 yıl sonra Kars'ın Alpaslan tarafından fethedilmesi sırasında yapılmıştır. 1998’de Evliya Camisi’nin onarımı sırasında Evliyanın sandukası ahşap çerçeve içerisine alınmış ve kabrinin bulunduğu alana kubbeli bir şadırvan yapılmıştır 1617 tarihli Osmanlıca kitabe de kubbeli şadırvanın giriş kapısına yerleştirilmiştir. Evliya camii külliyesindeki kubbeli şadırvanın içerisinde Ebu’l Hasan Harakânî 'ye ait türbenin etrafında 21 adet mezar daha bulunmaktadır.

 

Kars Kalesi

1153 yılında Saltuklu Sultanı Melik İzzeddin tarafından yaptırılmıştır. Kesme bazalt taştan yapılan 3,5 kilometrelik sur duvarlarında önceden 220 burç varken, sadece 7 burç günümüze kadar gelebilmiştir. Kalenin toplam 4 giriş yeri vardır.

 

Kümbet Camii – 12 Havariler Kilisesi

 

Kars Kalesinin güney eteğinde Kale İçi Mahallesinde yer alan Havariler Kilisesi şehirdeki Ermeni kiliselerinden birisi olup Bagratlı Krallığı döneminde Kral Abbas tarafından MS 932-937 yılları arasında yaptırılmıştır.

Kilise merkezi planlı olup dört yonca yaprağını andıran, dört nişle genişleyen dik açılı bir mekâna sahiptir. Daha sonra 1064 yılında Müslüman egemenliğine geçen yöredeki bu kilise camiye dönüştürülerek Kümbet Camisi adını almıştır. Bölge Rus hâkimiyetine girince camii Rus Ortodoks Kilisesine çevrilmiş, 1918 yılında Türk hâkimiyetine girince yeniden camiye çevrilmiştir.

Sarıkamış

2634 metrelik Bayraktepe’nin yamaçlarına konumlanan Sarıkamış Kayak Merkezi, uzun pisti, nitelikli konaklama tesisleri, çığ tehlikesini önleyen doğal sarıçam ormanları ve Alp Dağları’nın dışında sadece bu bölgede görülen iri taneli kristal kar kalitesiyle kayak severlere hizmet vermektedir. Yılın büyük bir bölümünde karlarla kaplı olan Sarıkamış, Türkiye’nin en önemli kayak merkezlerinden biridir.

Yüksek platolar üzerine yayılan ve Allahuekber, Soğanlı ve Güllü dağlarının çevirdiği Sarıkamış ilçesi, el değmemiş doğası, tarihi mekânları, zengin kültürel kimliği, yöresel yemekleri, otantik gelenekleri ve özgün değerleriyle gerçek bir turizm cennetidir. Yemyeşil sarıçam ormanları ve yürüyüş, bisiklet ve kültür rotalarının yanı sıra manzaralı araç yolu ve cip safari güzergâhlarıyla yaz aylarında da büyüleyici bir güzelliktedir.

Ani Antik Kenti

,

Türkiye’nin en önemli ören yerlerinden biri olan, 2016’dan beri UNESCO Dünya Mirası listesinde bulunan ve 1001 Kilise Şehri olarak da bilinen Ani Antik Kenti, Türkiye ile Ermenistan arasındaki sınırı belirleyen Arpaçay Vadisi’nin batısında yer alır. İl merkezine 41 km mesafede Ocaklı köyünde bulunan arkeolojik alan, tarihi İpek Yolu üzerinde olmasından dolayı her zaman önemini korumuş olup, yapılan kazılarda 5000 yıllık bir geçmişe sahip olduğu anlaşılan bu görkemli kent birçok kavime ev sahipliği yapmıştır. Sit alanı içinde öne çıkan yapıları: Kars Kapısı, Aslanlı Kapı, Hıdırellez Kapısı, Ateşgede, Selçuklu Sarayı, Kral Gagik Kilisesi, Ani Katedrali, Abukhamres Kilisesi, Ebu Menuçehr Camii, Tigran Honent Kilisesi, Keçel Kilisesi, Genç Kızlar Kilisesi, İpek Yolu Köprüsü, İç Kale, Kız Kalesi ve Bakireler Manastırı olarak sıralayabiliriz.

Camuşlu Kaya Yazıtları

İnsanlık tarihinin çok eski dönemlerine ait anıtsal yazıtların yer aldığı Camuşlu, Kars merkeze 50km uzaklıktadır. Aynı adlı köyden ulaşılan kaya resimleri Paleolitik çağa tarihlenir. Bazalt bir kayalık tepenin yamaçlarına konumlanan resimlerde insan, geyik, yaban keçisi ve eşek figürleri dikkat çekmektedir.

Malakanlar

Rus kökenli Malakanlar savaşa karşı olmalarıyla tanınıyorlardı. Kilise ve din adamlarının otoritesine boyun eğmeyen ve Hristiyanlığın ilk ortaya çıktığı dönemlerde olduğu gibi araçsız yaşamaya çalışan bu topluluk, özellikle Rus Çarlığı döneminde göç etmek zorunda bırakılmış. Birçok ülkenin yanı sıra, Kars’a da yoğun olarak göç eden Malakanlar, kültürel birikimlerini bu topraklara taşımışlar. Yerel halk tarafından da kabullenilen ve uzun yıllar barış içerisinde yaşayan Malakanların kültürel izlerini taşıyan pek çok köy ve mezarlık bulunmaktadır. Kent merkezine 6km uzaklıktaki Çakmak Köyü, müzeye dönüştürülen eski bir Malakan evi ve topluluğun geleneklerini yansıtan süt ikramıyla Malakan kültürünü yansıtır.

Boğatepe Ekolojik Köyü

Doğayla ve toprakla uğraşırken aynı zamanda onu anlamaya ve yorumlamaya, böylece yeni süreçlere uyum sağlayarak geleneksel üretimi geliştirmeye çalışan Boğatepe Köyü, Kars’taki ekoturizm faaliyetlerinin mihenk taşı konumundadır. Peynir Müzesi, 13 çeşit peynir üretimi, tıbbi bitkileri, trekking etkinlikleri ve aile pansiyonculuğu ile genelde Kars’a, özelde ise köy yerleşimine turizm geliri sağlanmaktadır. Kars il merkezine 45 km mesafedeki Boğatepe’de taze kaşar, eski kaşar, gravyer, lor, çeçil, deri tulum, heriye tulum, Marakan şarap peyniri, Malakan beyaz peyniri, tulum, tel, kelle peyniri, çürük, otlu ve çanak gibi birçok peynir çeşidi üretilmektedir.

 

 

Kars Florası

Kars sınırları içinde doğal olarak yayılış gösteren iki binin üzerinde tohumlu bitkinin bulunduğu ve bunlardan 100 kadarının endemik olduğu tahmin edilmektedir. İl sınırları içinde Çıldır Gölü, Allahuekber Dağları ve Sarıkamış Ormanları olmak üzere 3 önemli bitki alanı belirlenmiştir. Bitki çeşitliliği bakımından olağanüstü zengin, tehlike altındaki nadir veya endemik bitkileri içeren alanlarda botanik turları yapılmaktadır. 

 

Kars Faunası ve Kuş Gözlemleme

Kars; konumu, yüksekliği, sulak alanları, sarıçam ormanları, otlakları, dünyanın 34 önemli biyolojik çeşitlilik bölgesinden ikisi olan Kafkas ve İran-Anadolu sıcak noktalarının kavşak noktalarında yer alması ve dünyanın en önemli kuş yolları üzerinde bulunması gibi özellikleriyle öne çıkıyor. Birçok doğal alanı barındıran saklı cennetleriyle keşfedilmeyi bekleyen Kars, kuşlardan bitkilere, kurtlardan böceklere kadar yaban hayatı gözlemlemek için doğaseverlere pek çok seçenek sunuyor. Türkiye’deki 465 kuş türünden 308’ine ev sahipliği yapan Kars bölgesi Çıldır, Kuyucuk, Turna, Aygır, Çalı ve Çengelli (Deniz) gölleri gibi önemli sulak alanlarıylai meraklılarına ciddi bir kuş gözleme olanağı sunmaktadır.

Kars’tan ne alınır?

Bölgede halı ve kilim dokumacılığıyla süt ürünlerinin ön plana çıkmasının nedeni, temel geçim kaynağının hayvancılık olmasıdır. Kars’ın bir diğer önemli ürünü de Sarıkamış Keklik Deresi Vadisi’nde bulunan bu değerli maden, takı ve süs eşyalarının yapımında kullanılıyor. Kars’ı ziyaret edenlere hediyelik eşya ve yöresel ürün olarak halı ve kilim dokumaları obsidiyen ziynet eşyaları, bal ve peynir çeşitlerini önerebiliriz. Kars, ayrıca balı ve kaşarı ile de bilinir.

Yöresel Lezzetler

Kars mutfağının en önemli ögesi, bir ritüel halinde yaşanan kaz kültürüdür kuşkusuz. Coğrafi ve iklimsel koşulların dayatması sonucu özellikle soğuk kış mevsimi boyunca kurutularak saklanan kaz, bölge halkı için yüzyıllardır vazgeçilmez bir besin kaynağıdır. Kaz kurutması başta olmak üzere yörenin diğer lezzetlerini, kuru ısırgan çorbası, üzümlü süzme pilav, nezik, fesell, umaç helvası, evelik aşı, piti kebabı, ekmek aşı, elma dolması, patatesl, mercimekli erişte, hörre (un) çorbası, pişi, gatığ aşı (soğuk yoğurt çorbası), kuymak, hengel (mantı), haşıl ve su böreği olarak sayabiliriz.

 

 

 

 

 

 

Ayrıca…….

Kars, ziyaretçilerin her zaman izlemekten zevk aldıkları güçlü bir halk dansları mirasını korur.

Faydalı linkler

https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/kars/gezilecekyer   

http://www.kayisnowhotel.com/

http://harakanivakfi.com.tr/

www.kuzeydoga.org

https://anatolianfoodtreasures.com/Haber/8/Haber.html?Lang=TR

https://www.sanatinyolculugu.com/kars-havariler-kilisesi/

 

Kaynakça

Kars İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

Flypgs.com Magazine

Serhat Ajansı

http://www.ekinatagrandtoprakhotel.com/en/lets-go-sighseeing-and-see/https://hometurkey.com/en/destinations/kars

http://www.kars.gov.tr/sehirkartlariebulhasanharakani

http://harakanivakfi.com.tr/

 


Paylaş